rajfotografie

CREATIEF - Timelapse maken

Timelapse

Je kent ze wel, de filmpjes van open- en dichtgaande bloemen, steden die van dag- naar nachtlicht gaan enzovoort. Dat heet een timelapse die in enkele tientallen seconden honderden foto's vertoont die gedurende enkele uren zijn genomen.

Zo'n reeks foto's vormt een filmpje dat versneld afgespeeld, de verschillen tussen de opnames laat zien. Het principe is dat van een tekenfilm. Iedere foto is net even anders waardoor beweging ontstaat bij het versneld vertonen.

Als voorbeeld een simpele timelapse die is samengesteld uit 200 foto's die met een interval van 5 seconden werden gemaakt. Duizend seconden dus om alle foto's te maken. Er zitten 25 foto's in één seconde van de timelapse. De totale duur is 16 seconden. Het gaat snel maar dat is ook het leuke van een timelapse.

Timelapse is geen film

Samenvoegen van foto's tot een timelapse betekent niet dat er een echte film ontstaat. Echte films gebruiken ook 25 beeldjes per seconde maar leggen dat aantal iedere seconde vast. Dat doet een timelapse niet. Bij een timelapse zit er een interval tussen de opnamen.

Stel je maakt iedere 10 seconden een opname, dan duurt het dus 25x10 seconden (= 4.2 minuten) voordat je voldoende foto's hebt om één timelapse seconde te vullen. Een echte film zou dan al 250x25=6250 beeldjes hebben vastgelegd! In een timelapse pers je dus 4.2 minuten beeldmateriaal in één seconde.

Hoe maak je een timelapse?

Zelf een timelapse maken met je camera is niet moeilijk. Je hebt er wel veel foto's voor nodig en een softwareprogramma dat de foto's tot een filmpje kan samenvoegen.

Dit zijn de noodzakelijke stappen:

  1. bepaal je onderwerp
  2. bereken aantal opnamen per interval
  3. zet je camera op een stabiele ondergrond
  4. gebruik een trigger of intervalsetting
  5. stel diafragma en sluitertijd in
  6. maak de opnamen
  7. voeg de opnamen samen
  8. converteer de reeks opnamen naar het MP4 videoformaat
  9. vertoon/publiceer je timelapse

Stappenplan timelapse

1. onderwerp timelapse

Een timelapse is alleen leuk om naar te kijken als er wat gebeurt en wanneer het effect van de versnelling iets toevoegt. Natuurverschijnselen zoals op- of ondergaande zonnen zijn heel geschikte onderwerpen. Bewegende autolichten in het donker doen het ook goed. Van wolkenluchten kun je een prachtige timelapse maken. Uitgangspunt bij alle onderwerpen is dat er in het beeld iets moet bewegen of veranderen dat je moet kunnen vastleggen in verschillende stadia. Uitproberen is hier het beste recept.

2. aantal opnamen per interval berekenen

Een videofilmpje projecteert tussen de 18 en 25 beeldjes per seconde om een vloeiend beeld te krijgen. Datzelfde aantal heb je dus minimaal nodig om een timelapse seconde te maken. Voor een timelapse van bijvoorbeeld 15 seconden moet je dan 15 x 25 = 375 foto's maken! De lengte van de timelapse is naar keuze. Ook hier is uitproberen het beste om de meest aantrekkelijke lengte te bepalen.

De tijd tussen de afzonderlijke opnamen bepaalt hoe de timelapse eruit zal gaan zien. Maak je veel opnamen kort na elkaar dan zal de timelaps vloeiender worden omdat er veel minimale verschillen zijn vastgelegd. Kies je voor een langer interval tussen de opnamen dan zal dat een flikkering in de timelapse geven.

Bereken aantal opnamen en tijd om een timelapse te maken
kies lengte in seconden:
kies interval tussen de opnamen in seconden:



Bij de opgegeven lengte en interval
heb jeopnamen nodig
dat duurtseconden
ofminuten

3. stabiele ondergrond

Een timelapse bestaat uit honderden foto's die allemaal hetzelfde beeld fotograferen. Om te voorkomen dat de timelapse een verspringend en onrustig beeld geeft is een statief de enige oplossing.

4. trigger of intervalsetting

Verder kan je een trigger gebruiken die de camera draadloos bedient. Je moet er dan wel bij blijven wat soms erg lang kan duren als het om honderden foto's gaat. Er zijn triggers met een intervalschakeling te koop en die zijn hier handiger. In sommige camera's kan je een interval instellen om de sluiter te bedienen. Je kunt deze optie gebruiken om iedere paar seconden een of meer opnames te maken en ook om het totaal aantal opnames op te geven dat je wilt maken.

5. stel diafragma en sluitertijd in

Tijdens het maken van de timelapse zullen de lichtomstandigheden veranderen. Welk diafragma en welke sluitertijd zijn dan de beste? Overdag zal de sluitertijd 'normaal' kunnen zijn, bij nacht zal de sluitertijd noodgedwongen langer worden. Je kunt er dan ook voor kiezen de ISO-waarde te verhogen om niet al te lange sluitertijden te hoeven gebruiken. Dat kan nuttig zijn omdat een timelapse vaak beter wordt met veel opnamen kort na elkaar. Bij te lange sluitertijden kan dat een probleem geven. Je kunt dan niet kort achterelkaar fotograferen. Ook de opslag van het bestand vanuit de camerabuffer naar de SD-kaart kan lang duren met langere sluitertijden.

De keuze van het diafragma is ruimer. Scherpte of onscherpte - afhankelijk van het onderwerp - zijn hier bepalend. Ook hier een verschil tussen dag en nacht. Overdag is de keuze geheel vrij, 's nachts kun je met een hoger diafragmagetal (kleinere lensopening) lichten als sterretjes in je opnamen krijgen. Het is een keuze.

Kies in ieder geval de handmatige instelling (M) van je camera en zet het diafragma vast. De sluitertijd past zich dan aan. Iedere foto zal dan ongeveer gelijk belicht zijn.

6. maak de opnamen

Is de camera ingesteld dan is het tijd om de opnamen te maken. Zorg voor een volle batterij en een voldoende grote en lege SD-kaart. Afhankelijk van het formaat dat je kiest om in te fotograferen, RAW of Jpeg, zul je de benodigde ruimte op de SD-kaart kunnen uitrekenen. Houdt er rekening mee dat RAW-bestanden groter zijn en ook meer energie gebruiken bij het wegschrijven naar de SD-kaart.

7. voeg de opnamen samen

Nadat de opnamen zijn gemaakt zet je ze op de tijdlijn van een videobewerkingsprogramma. Daar zijn er veel van. Het enige dat nu nog moet gebeuren is controle van de beelden. Zijn ze goed belicht? Zo niet, dan kan je ze eerst nog wat bijwerken in bijvoorbeeld Lightroom. Dat moet dan wel bij alle opnamen gebeuren om vreemde verschillen in de timelapse te voorkomen.

Onder punt 2 werd het al genoemd. Iedere seconde in de timelapse gaat 25 opnamen bevatten. Dat betekent dat iedere opname voor 1/25 seconde deel gaat uitmaken van één seconde van de timelapse en daardoor precies één frame lang is.

8. converteer naar MP4 videoformaat

Mp4 is een goed werkend standaard videoformaat voor het presenteren van videoclips. Exporteer je timelapse naar dit formaat en sla het op. Het kan zijn dat je Mp4 niet goed werkt. Controleer dan of je een moderne versie van Mp4 hebt gemaakt. Oudere versies kunnen weleens problemen geven in bepaalde browsers/viewers.

9. vertoon/publiceer je timelapse

Publiceer je je timelapse op een site dan gebruik je HTML5 met de videotag. Kijk hier hoe gemakkelijk het is om dat te doen.