Ontdek de wereld van fotografie

Timelapse maken

Maak zelf een timelapse!

Wat is een timelapse?

Je kent ze waarschijnlijk wel: filmpjes van bloemen die in enkele seconden opengaan, snel voorbijtrekkende wolken of een stad die van daglicht naar nachtverlichting overgaat. Een timelapse maakt veranderingen die in werkelijkheid minuten, uren of zelfs dagen duren in korte tijd zichtbaar.

Een timelapse bestaat uit afzonderlijke foto's die met een vast interval worden gemaakt. Wanneer deze foto's achter elkaar als videoframes worden afgespeeld, ontstaat een versnelde weergave van de werkelijkheid.

Het onderstaande voorbeeld bestaat uit 200 foto's die met een interval van 5 seconden zijn gemaakt. Het maken van de foto's duurt daardoor ongeveer 1.000 seconden, oftewel 16 minuten en 40 seconden. Bij een weergave van 25 beelden per seconde levert 200 foto's een timelapse van 8 seconden op.

Timelapse en gewone video

Zowel een timelapse als gewone video kan bijvoorbeeld met 25 beelden per seconde worden afgespeeld. Het verschil zit vooral in de manier waarop die beelden worden opgenomen. Een videocamera legt continu beelden vast, terwijl bij een fotografische timelapse tussen de afzonderlijke foto's een interval zit.

Maak je iedere 10 seconden één foto, dan heb je voor 25 foto's ongeveer 250 seconden, oftewel 4 minuten en 10 seconden, opnametijd nodig. Wanneer deze 25 foto's vervolgens met 25 beelden per seconde worden afgespeeld, vormen ze één seconde timelapse. Zo wordt ruim vier minuten werkelijke tijd teruggebracht tot één seconde.

Hoe maak je een timelapse?

Zelf een timelapse maken is niet moeilijk. Je hebt voldoende foto's nodig, een camera met een intervalfunctie of een externe intervaltimer en eventueel software waarmee je de foto's tot een video kunt samenvoegen. Sommige camera's kunnen zelf direct een timelapsevideo maken.

De belangrijkste stappen zijn:

  1. Bepaal het onderwerp.
  2. Bereken het aantal benodigde opnamen en het interval.
  3. Zet de camera op een stabiel statief.
  4. Stel de intervalfunctie of intervaltimer in.
  5. Stel belichting, scherpstelling en witbalans in.
  6. Maak de opnamen.
  7. Bewerk de foto's indien nodig.
  8. Voeg de opnamen samen tot een timelapse.
  9. Exporteer de timelapse als videobestand.

Stappenplan voor een timelapse

1. Kies een geschikt onderwerp

Een timelapse wordt vooral interessant wanneer er gedurende de opnametijd duidelijk iets verandert of beweegt. Geschikte onderwerpen zijn bijvoorbeeld een zonsopkomst of zonsondergang, bewegende wolken, verkeer, voorbijtrekkende mensen, sterren of veranderingen in het licht van een stad.

Het belangrijkste is dat de verandering langzaam genoeg verloopt om gedurende langere tijd te fotograferen, maar bij versnelde weergave duidelijk zichtbaar wordt.

2. Bereken het aantal opnamen en het interval

De tijd tussen de afzonderlijke opnamen bepaalt voor een belangrijk deel hoe beweging in de timelapse wordt weergegeven. Een kort interval levert meer tussenliggende momenten op en kan beweging vloeiender weergeven. Een langer interval zorgt voor grotere verschillen tussen opeenvolgende beelden en daardoor voor een sterkere versnelling.

Een te groot interval kan bij snel bewegende onderwerpen een schokkerig resultaat opleveren. Het juiste interval hangt daarom af van de snelheid waarmee het onderwerp verandert.

Bereken het aantal opnamen en de opnametijd
Lengte timelapse in seconden:
Interval tussen de opnamen in seconden:



Bij de opgegeven lengte en het interval:
heb je opnamen nodig
dat duurt ongeveer seconden
of minuten
of uur

3. Gebruik een stabiel statief

Een timelapse bestaat meestal uit tientallen, honderden of zelfs duizenden foto's die vanuit vrijwel hetzelfde standpunt worden gemaakt. Gebruik daarom een stevig statief. Zo voorkom je ongewenste verschuivingen tussen de afzonderlijke beelden en blijft de timelapse rustig.

4. Gebruik een intervalfunctie

Veel moderne camera's hebben een ingebouwde intervaltimer waarmee automatisch op vaste tijdstippen foto's worden gemaakt. Je stelt bijvoorbeeld in dat de camera iedere vijf seconden een opname maakt en bepaalt hoeveel opnamen er in totaal moeten worden gemaakt.

Heeft je camera geen ingebouwde intervalfunctie, dan kun je een externe intervaltimer gebruiken. Sommige camera's beschikken daarnaast over een speciale timelapsefunctie die de beelden direct in de camera tot een videobestand samenvoegt.

5. Stel de belichting in

De juiste belichting hangt af van het onderwerp en de omstandigheden. Bij een timelapse die volledig onder gelijkblijvende lichtomstandigheden wordt gemaakt, kun je de camera bij voorkeur handmatig instellen. Zo voorkom je dat kleine veranderingen in de automatische lichtmeting helderheidsverschillen tussen opeenvolgende beelden veroorzaken.

Kies een diafragma dat de gewenste scherptediepte geeft en een sluitertijd die bij de beweging in het onderwerp past. Een wat langere sluitertijd kan bewegende onderwerpen vloeiender laten overgaan van het ene beeld naar het volgende. De sluitertijd moet wel korter zijn dan het gekozen interval, zodat de camera voldoende tijd heeft om iedere opname te maken.

Bij weinig licht kun je indien nodig de ISO-waarde verhogen. Houd er rekening mee dat een hogere ISO-waarde meer beeldruis kan geven. Een klein diafragma, bijvoorbeeld f/11 of f/16, kan puntvormige lichtbronnen bovendien als stervormige lichtstralen weergeven.

Wanneer de lichtomstandigheden sterk veranderen, bijvoorbeeld tijdens een zonsondergang, is een volledig vaste handmatige belichting niet altijd geschikt. Je moet de belichting dan geleidelijk aanpassen of een geschikte automatische of gespecialiseerde timelapsefunctie gebruiken. Grote helderheidssprongen tussen opeenvolgende foto's kunnen anders zichtbare flikkering veroorzaken.

6. Maak de opnamen

Controleer voordat je begint of de batterij voldoende is opgeladen en of er genoeg ruimte op de geheugenkaart beschikbaar is. Voor lange timelapses kan een externe stroomvoorziening handig zijn.

RAW-bestanden bieden meer mogelijkheden voor nabewerking, maar nemen aanzienlijk meer opslagruimte in dan JPEG-bestanden. Welke bestandsindeling het meest geschikt is, hangt daarom af van de gewenste beeldkwaliteit, nabewerking en beschikbare opslagruimte.

7. Bewerk en voeg de opnamen samen

Na het fotograferen kun je de beelden eerst controleren en indien nodig bewerken, bijvoorbeeld in Lightroom. Pas correcties bij voorkeur consequent op de hele reeks toe. Grote verschillen tussen opeenvolgende foto's kunnen tijdens het afspelen zichtbaar worden als flikkeringen.

Vervolgens importeer je de foto's als beeldreeks in een geschikt videoprogramma. Bij een framerate van 25 beelden per seconde wordt iedere foto één frame lang weergegeven. Voor tien seconden timelapse heb je bij 25 fps dus 250 foto's nodig.

8. Exporteer de timelapse als video

Voor gebruik op websites en veel andere apparaten is MP4 een veelgebruikt containerformaat. Een praktische keuze voor brede compatibiliteit is bijvoorbeeld een MP4-bestand met H.264-video. Welke exportinstellingen het beste zijn, hangt af van de gewenste resolutie, beeldkwaliteit, bestandsgrootte en het platform waarop je de timelapse wilt vertonen.

9. Publiceer je timelapse

Wil je de timelapse rechtstreeks op een website tonen, dan kun je daarvoor het HTML5 <video>-element gebruiken. Zorg bij publicatie voor een geschikte resolutie en bestandsgrootte, zodat de video ook bij een minder snelle internetverbinding goed kan worden afgespeeld.